Rekopol

1 lutego 2010 roku dr hab. Andrzej Kraszewski został mianowany na stanowisko Ministra Środowiska. Według deklaracji nowego ministra jednym z jego głównych celów będzie w jak najkrótszym czasie wprowadzenie w Polsce nowych rozwiązań w systemie gospodarki odpadami.

Według ministra Kraszewskiego bez takich zmian Polska może mieć problemy z wypełnieniem zobowiązań unijnych wynikających np. z dyrektywy 2008/98/WE z 19 listopada 2008 roku w sprawie odpadów czy dyrektywy 94/62/WE z 20 grudnia 1994 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Pierwsza dyrektywa reguluje wszystkie obszary gospodarki odpadami a druga koncentruje się na opakowaniach.

Z jednej strony wszystkie kraje unijne muszą dokonać transpozycji dyrektywy odpadowej najpóźniej do 12 grudnia 2010 roku z drugiej zaś strony groźba niezrealizowania wymogów unijnych są powodem opracowania przez resort środowiska założeń do projektów trzech ustaw: do ustawy o odpadach do ustawy o utrzymani porządku i czystości w gminach i do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

W tym miejscu skoncentrujemy się tylko na ustawie regulującej sprawy opakowaniowe. Zaznaczyć jednak należy, iż proponuje się głębokie zmiany po stronie gospodarowania odpadami na poziomie gmin. To gmina ma objąć władztwo nad strumieniem odpadów komunalnych. To ona ma pobierać opłaty za gospodarowanie tymi odpadami i decydować o kierunku ich zagospodarowania. Te rozwiązania zostały zapisane w założeniach do ustawy o utrzymaniu czystości w gminach. Wprowadzenie tych zmian może mieć poważne konsekwencje również na system zbiórki odpadów opakowanych. Do momentu pojawienia się konkretnych zapisów ustawy trudno jest natomiast określić jakie to mogą być konsekwencje.

Jeśli chodzi o założenia do ustawy regulującej sferę opakowań to planowane jest wprowadzenie niżej opisanych zmian. Resort środowiska na poziomie ustawy o odpadach chce objąć wszystkich uczestników systemu gospodarowania odpadami opakowaniowymi rejestrem. Czy to przedsiębiorca, organizacja odzysku czy recykler będą mieli obowiązek zarejestrowania się. Z obowiązku realizacji poziomów odzysku i recyklingu będą zwolnieni przedsiębiorcy wprowadzający poniżej jednej tony opakowań. Ciekawym rozwiązaniem jest propozycja realizacji obowiązku recyklingu w stosunku do masy opakowań wprowadzonych na rynek nie w roku bieżącym a w roku poprzednim. Celem tego rozwiązania jest wyeliminowanie nadwyżek / przerzutek powodujących w chwili obecnej zaciemnienie obrazu systemu, problemy analityczne i potencjalne źródło fałszerstwa w systemie. Proponuje się wprowadzenie obowiązku realizacji poziomu recyklingu odpadami opakowaniowymi pochodzącymi z gospodarstw domowych w 50% w 2015 roku. Zapis ten jest bezpośrednią transpozycją dyrektywy 2008/98/WE o odpadach. Planuje się objęcie torebek foliowych opłatą recyklingową wpłacaną przez producentów lub importerów tychże. Rozwiązanie wprowadzenia porozumienia dobrowolnego dla opakowań wielomateriałowych i do produktów niebezpiecznych zostało podtrzymane. Resort środowiska chce wprowadzić obowiązek corocznego audytu każdego recyklera wydającego DPR/DPO. Audyt ten miałby być prowadzony przez jednostki certyfikowane i obejmować bilans odpadów dostarczonych do recyklera, wyrobów gotowych, zgodności tych ilości z dokumentami transportowymi i wreszcie z ilościami wystawionych DPR/DPO przez recyklera.

Organizacje odzysku będą miały obowiązek posiadania kapitału na poziomie 1 mln. złotych i utrzymywania go na rachunku bankowym w tej wysokości. Organizacje te będą miały prowadzić działalność na zasadzie non-profit, przeznaczać na kampanie edukacyjne 5% swoich przychodów, poddać się certyfikacji EMAS jak i deklarować, w jaki sposób zamierzają realizować obowiązek odzysku i recyklingu dla swoich klientów.

Planowane jest również wprowadzenie wysokich kar od 5 tyś. do 500 tyś zł za nieprzestrzeganie ustawy. Ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2011 roku. Termin wprowadzenia tej ustawy wydaje się obecnie mało realny.

Dziś trudno jest powiedzieć jaki kształt ostateczny przyjmie planowana ustawa. Dopiero pojawienia się konkretnych zapisów projektu ustawy pozwoli określić czy system zbiórki i recyklingu odpadów opakowaniowych zostanie zmieniony a jeśli tak to jak głęboko.